Mục lục
Khẩu trang và làn da: Cách hạn chế kích ứng khi sử dụng
Khẩu trang giúp hạn chế tiếp xúc với bụi, giọt bắn và một số tác nhân trong môi trường. Tuy nhiên, việc che kín vùng mũi, miệng và cằm trong nhiều giờ có thể khiến da bí nóng, ẩm ướt hoặc bị cọ xát. Một số người sau khi đeo khẩu trang thường xuyên nhận thấy da đỏ, ngứa, khô, nổi mụn hoặc có cảm giác châm chích. Những biểu hiện này không phải lúc nào cũng do khẩu trang, nhưng nếu xuất hiện lặp lại ở vùng da được che phủ, bạn nên xem xét cả cách chọn, cách đeo và cách chăm sóc da.
Bài viết dưới đây gợi ý những bước đơn giản giúp giảm nguy cơ kích ứng mà vẫn duy trì thói quen sử dụng khẩu trang phù hợp. Mỗi làn da có thể phản ứng khác nhau, vì vậy hãy điều chỉnh từng bước và theo dõi thay đổi thay vì thử nhiều sản phẩm cùng lúc.
Ảnh minh họa: Khẩu trang tiếp xúc trực tiếp với vùng da quanh mũi, má và cằm.
Vì sao đeo khẩu trang có thể làm da khó chịu?
Khi đeo khẩu trang, hơi thở và mồ hôi làm tăng độ ẩm bên trong lớp che phủ. Nếu khẩu trang chật, mép vải hoặc nẹp mũi có thể cọ đi cọ lại trên da. Sự kết hợp giữa độ ẩm, nhiệt và ma sát đôi khi làm hàng rào bảo vệ tự nhiên của da yếu đi, gây khô, rát hoặc đỏ. Ở một số người, môi trường ẩm nóng còn làm các nốt mụn sẵn có dễ trở nên khó chịu hơn.
Da nhạy cảm, da đang bị viêm, hoặc vùng da vừa tiếp xúc với sản phẩm chăm sóc mới có thể phản ứng rõ hơn. Một số trường hợp cũng có thể liên quan đến chất liệu, chất giặt, hương liệu, lớp phủ hay thành phần khác của khẩu trang. Dù vậy, chỉ dựa vào vị trí nổi mẩn thì chưa thể xác định chắc chắn nguyên nhân. Nếu tình trạng kéo dài, nặng lên hoặc tái phát nhiều lần, nên hỏi ý kiến nhân viên y tế thay vì tự kết luận mình bị dị ứng với một vật liệu cụ thể.
1. Chọn khẩu trang vừa vặn và phù hợp với nhu cầu
Khẩu trang nên che kín mũi, miệng và cằm, đồng thời vừa vặn nhưng không siết chặt đến mức gây đau. Dây đeo quá căng có thể tạo áp lực phía sau tai; nẹp mũi hoặc đường viền cứng cũng có thể làm vùng da tiếp xúc bị hằn. Nếu thường xuyên thấy dấu đỏ sâu, đau hoặc ngứa tại cùng một điểm, hãy kiểm tra độ vừa vặn và kiểu dáng.
Khi có thể lựa chọn, hãy cân nhắc chất liệu mềm, bề mặt ít thô ráp và kích thước phù hợp với khuôn mặt. Không nên tự ý thay đổi kết cấu hay cắt xén khẩu trang theo cách có thể làm giảm khả năng che chắn. Nếu khẩu trang có mùi lạ hoặc khiến da khó chịu ngay từ lần đầu sử dụng, ngừng dùng sản phẩm đó và cân nhắc lựa chọn khác.
Với khẩu trang vải có thể giặt, hãy thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Giặt sạch và xả kỹ để hạn chế tồn dư chất giặt; tránh dùng nước xả hoặc sản phẩm có hương liệu nếu bạn nhận thấy chúng làm da ngứa. Chỉ sử dụng lại khẩu trang khi đã được làm sạch và khô hoàn toàn. Với khẩu trang dùng một lần, không giặt để tái sử dụng; hãy thay theo hướng dẫn sử dụng và thay sớm hơn nếu khẩu trang bị ướt, bẩn hoặc hư hỏng.
2. Làm sạch da nhẹ nhàng, không chà xát
Trước khi đeo khẩu trang, rửa mặt nhẹ nhàng nếu da bẩn hoặc đổ nhiều mồ hôi. Dùng nước ấm vừa phải và sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, sau đó thấm khô bằng khăn sạch thay vì chà mạnh. Rửa mặt quá nhiều lần, kỳ cọ hoặc dùng sản phẩm làm sạch có cảm giác khô căng có thể khiến da thêm nhạy cảm.
Sau khi tháo khẩu trang, nếu vùng da bị ẩm, hãy rửa hoặc lau nhẹ nhàng bằng nước sạch khi phù hợp, rồi thấm khô. Không nên chà liên tục bằng khăn giấy hoặc khăn ướt có mùi thơm. Nếu da đang đỏ rát, việc cố làm sạch thật kỹ bằng nhiều bước có thể khiến cảm giác khó chịu tăng lên.
Giặt tay trước khi chạm vào mặt hoặc khẩu trang cũng là một thói quen hữu ích, nhất là khi bạn đang ở nơi công cộng. Tránh đặt khẩu trang đã sử dụng lên các bề mặt bẩn hoặc cất lẫn với khẩu trang sạch.
3. Dưỡng ẩm vừa đủ và ưu tiên sản phẩm quen thuộc
Một lớp dưỡng ẩm nhẹ có thể giúp giảm cảm giác khô căng, đặc biệt với da khô hoặc dễ nhạy cảm. Nên chọn sản phẩm mà bạn đã sử dụng ổn định, không gây châm chích và phù hợp với loại da. Thoa một lượng vừa đủ để da dễ chịu; lớp quá dày có thể tạo cảm giác bí hơn khi bị khẩu trang che kín.
Nếu da đang kích ứng, hạn chế thử nhiều sản phẩm mới cùng lúc. Các hoạt chất mạnh, sản phẩm tẩy tế bào chết, hương liệu hoặc sản phẩm có nồng độ cao có thể làm một số làn da nhạy cảm khó chịu hơn. Không phải ai cũng cần ngừng mọi sản phẩm chăm sóc, nhưng nên tránh đưa thêm yếu tố mới vào khi chưa biết nguyên nhân gây phản ứng. Khi cần thử sản phẩm mới, hãy làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và thử trước trên một vùng da nhỏ.
Ảnh minh họa: Chăm sóc da đơn giản, nhẹ nhàng có thể giúp da dễ chịu hơn.
4. Thay khẩu trang đúng lúc và cho da thời gian nghỉ
Khẩu trang ẩm do mồ hôi hoặc hơi thở có thể gây cảm giác bí và khó chịu. Hãy mang theo khẩu trang sạch dự phòng nếu bạn phải ra ngoài lâu, và thay khi khẩu trang bị ướt, bẩn hoặc không còn nguyên vẹn. Không nên kéo khẩu trang xuống cằm rồi kéo lên lại nhiều lần nếu bề mặt bên trong đã tiếp xúc với da, tay hoặc môi trường không sạch.
Khi ở nơi an toàn và không còn cần che chắn, có thể tháo khẩu trang để da được thông thoáng. Việc này cần thực hiện ở địa điểm phù hợp, tuân thủ quy định và hướng dẫn y tế tại thời điểm đó; không nên tháo khẩu trang trong môi trường mà bạn cần bảo vệ bản thân hoặc người xung quanh.
5. Điều chỉnh thói quen chăm sóc khi có mụn hoặc kích ứng
Nếu vùng da dưới khẩu trang nổi mụn, hãy tránh nặn hoặc cạy vì có thể làm tổn thương da và tăng nguy cơ viêm. Duy trì các bước chăm sóc cơ bản, làm sạch nhẹ nhàng và giữ khẩu trang sạch, khô. Không nên tự ý bôi nhiều loại thuốc hoặc sản phẩm trị mụn lên vùng da đang đỏ rát, đặc biệt nếu chưa biết tình trạng đó là mụn, viêm da hay phản ứng với sản phẩm.
Bạn cũng có thể ghi lại thời điểm bắt đầu có triệu chứng, loại khẩu trang đã dùng, thời lượng đeo, sản phẩm giặt và mỹ phẩm mới. Nhật ký ngắn này giúp nhận ra yếu tố có thể liên quan và cung cấp thông tin hữu ích khi trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ. Nếu nghi ngờ khẩu trang hoặc chất giặt là nguyên nhân, hãy thử thay đổi từng yếu tố một khi điều kiện cho phép, thay vì đồng thời đổi toàn bộ thói quen.
Khi nào nên tìm tư vấn y tế?
Hãy cân nhắc liên hệ nhân viên y tế nếu vùng da đỏ, ngứa hoặc bong tróc kéo dài, tái diễn nhiều lần, lan rộng, đau nhiều, rỉ dịch hoặc không cải thiện sau khi đã điều chỉnh những yếu tố cơ bản. Nếu xuất hiện sưng nhanh, khó thở hoặc dấu hiệu phản ứng nghiêm trọng, cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp. Người có bệnh da liễu từ trước, trẻ nhỏ hoặc người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên môn trước khi tự điều trị.
Không có một loại khẩu trang hay quy trình chăm sóc da phù hợp với tất cả mọi người. Mục tiêu là chọn khẩu trang vừa vặn theo nhu cầu, giữ khẩu trang sạch và khô, giảm ma sát, đồng thời chăm sóc da nhẹ nhàng. Nếu da vẫn phản ứng, đừng cố chịu đựng hoặc tự dùng thuốc kéo dài; tìm tư vấn phù hợp sẽ giúp xác định hướng xử lý an toàn hơn.
Nếu bạn muốn tham khảo sản phẩm, có thể xem tại gian hàng N99 trên Shopee.
