Cách chọn khẩu trang phù hợp với nhu cầu hằng ngày

Khẩu trang đã trở thành vật dụng quen thuộc khi đi làm, đi học, sử dụng phương tiện công cộng hoặc đến những nơi đông người. Tuy nhiên, không phải chiếc khẩu trang nào cũng phù hợp với mọi hoàn cảnh. Một sản phẩm có khả năng lọc tốt nhưng quá chật, bí hoặc không vừa khuôn mặt có thể khiến bạn khó đeo đúng cách. Ngược lại, khẩu trang thoải mái nhưng che phủ kém có thể không đáp ứng được nhu cầu sử dụng.

Vậy làm thế nào để chọn được khẩu trang phù hợp cho sinh hoạt hằng ngày? Bạn nên cân nhắc mục đích sử dụng, chất liệu, độ vừa vặn, khả năng lọc, sự thoải mái và cách bảo quản. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các yếu tố quan trọng trước khi mua và sử dụng khẩu trang.

Khẩu trang phù hợp cần vừa vặn, che kín mũi và miệng nhưng vẫn tạo cảm giác dễ chịu khi đeo.

1. Xác định hoàn cảnh bạn thường xuyên sử dụng khẩu trang

Bước đầu tiên là xác định bạn cần khẩu trang cho tình huống nào. Người thường đi bộ ngoài trời, người làm việc trong văn phòng, người phải tiếp xúc với bụi hoặc người đi lại bằng phương tiện công cộng có thể có những nhu cầu khác nhau.

Nếu chủ yếu sử dụng khẩu trang khi đi làm, đi học hoặc đến cửa hàng, khẩu trang y tế dùng một lần hoặc khẩu trang vải có thể là lựa chọn tiện lợi. Trong những môi trường đông người, kín gió hoặc có nguy cơ tiếp xúc với tác nhân lây truyền qua đường hô hấp, bạn nên cân nhắc loại khẩu trang có khả năng lọc cao hơn và đeo vừa khít. Khi cần bảo vệ chuyên biệt khỏi bụi mịn, khói hoặc hạt trong không khí, hãy tìm hiểu loại khẩu trang được thiết kế và chứng nhận cho mục đích đó; khẩu trang vải thông thường không thay thế được thiết bị bảo hộ chuyên dụng.

Ngoài ra, thời gian đeo cũng rất quan trọng. Nếu chỉ đeo trong thời gian ngắn, bạn có thể ưu tiên loại gọn nhẹ, dễ thay. Nếu phải đeo trong nhiều giờ, nên chọn loại có quai mềm, phần tiếp xúc với mặt dễ chịu và khả năng thoáng khí phù hợp. Đừng chỉ dựa vào vẻ ngoài hoặc lời quảng cáo; hãy xem sản phẩm được thiết kế cho mục đích nào và hướng dẫn của nhà sản xuất ra sao.

2. Phân biệt các loại khẩu trang phổ biến

Khẩu trang y tế dùng một lần

Khẩu trang y tế thường có cấu tạo nhiều lớp và được thiết kế để che mũi, miệng khi sử dụng trong sinh hoạt hoặc môi trường chăm sóc sức khỏe. Ưu điểm của loại này là nhẹ, dễ mang theo và không cần giặt. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm và độ kín khi đeo. Nếu khẩu trang hở nhiều ở hai bên má hoặc dưới cằm, không khí có thể đi qua các khe hở thay vì qua lớp lọc.

Hãy mua sản phẩm từ nhà cung cấp đáng tin cậy, kiểm tra thông tin trên bao bì và không sử dụng khẩu trang đã ẩm, bẩn, rách hoặc biến dạng. Khẩu trang dùng một lần không nên được giặt để tái sử dụng, trừ khi nhà sản xuất ghi rõ sản phẩm được thiết kế cho việc đó.

Khẩu trang vải

Khẩu trang vải có thể giặt và dùng lại, thuận tiện cho nhu cầu hằng ngày ở những nơi không yêu cầu thiết bị bảo hộ chuyên dụng. Khi chọn, hãy xem chất liệu có đủ chắc chắn không, các đường may có bền không và sản phẩm có nhiều lớp theo hướng dẫn của nhà sản xuất không. Nên ưu tiên loại có thể giặt sạch, nhanh khô và không gây kích ứng da.

Dù có thể tái sử dụng, khẩu trang vải cần được vệ sinh thường xuyên. Không nên tiếp tục đeo khi khẩu trang còn ẩm sau khi giặt, bị giãn, sờn hoặc không còn ôm mặt như trước. Mỗi người nên có khẩu trang riêng và không dùng chung với người khác.

Khẩu trang lọc hạt chuyên dụng

Một số loại khẩu trang được thiết kế để lọc các hạt nhỏ trong không khí, chẳng hạn khẩu trang chuẩn N95 hoặc các sản phẩm có tiêu chuẩn tương ứng tại từng quốc gia. Loại này có thể phù hợp hơn trong một số môi trường có nguy cơ cao hoặc có nhiều bụi, nhưng cần chọn đúng sản phẩm và đeo đúng cách. Khẩu trang lọc hạt không mặc nhiên phù hợp với mọi tình huống, và kiểu dáng không vừa khuôn mặt sẽ làm giảm hiệu quả bảo vệ.

Nếu công việc của bạn đòi hỏi thiết bị bảo hộ lao động, hãy làm theo quy định tại nơi làm việc và hướng dẫn của chuyên gia an toàn. Người có bệnh nền, khó thở hoặc cần đeo khẩu trang trong thời gian dài nên hỏi ý kiến nhân viên y tế khi chưa chắc loại nào phù hợp.

3. Chọn khẩu trang vừa với khuôn mặt

Độ vừa vặn là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Một chiếc khẩu trang tốt cần che kín mũi, miệng và cằm, đồng thời ôm tương đối sát hai bên mặt. Khi đeo, không nên có khe hở lớn ở sống mũi, má hoặc dưới cằm. Nếu sản phẩm có nẹp mũi, hãy điều chỉnh nẹp nhẹ nhàng để khẩu trang ôm theo sống mũi.

Quai đeo cũng ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm. Quai quá chặt có thể làm đau tai; quai quá lỏng khiến khẩu trang dễ tuột hoặc tạo khe hở. Một số loại có dây buộc sau đầu hoặc phụ kiện điều chỉnh quai, phù hợp với người cần đeo lâu. Nếu đeo kính, khẩu trang vừa vặn ở sống mũi có thể giúp hạn chế hơi thở thoát lên làm mờ kính, nhưng không phải thiết kế nào cũng loại bỏ hoàn toàn hiện tượng này.

Nếu mua khẩu trang cho trẻ em, hãy chọn kích thước được thiết kế riêng cho trẻ, không dùng khẩu trang người lớn rồi cố thắt nút để thu nhỏ nếu cách đó làm khẩu trang biến dạng hoặc hở. Trẻ cần được người lớn hướng dẫn đeo và tháo đúng cách. Việc sử dụng khẩu trang cho trẻ nhỏ cần tuân theo hướng dẫn y tế phù hợp với độ tuổi và tình trạng của trẻ.

Hãy lựa chọn sản phẩm theo mục đích sử dụng, kích thước khuôn mặt và hướng dẫn trên bao bì.

4. Cân bằng giữa khả năng lọc và sự thoải mái

Khẩu trang càng kín hoặc có nhiều lớp chưa chắc luôn là lựa chọn tốt nhất cho mọi người và mọi hoạt động. Nếu khẩu trang khiến bạn khó thở, đau tai hoặc liên tục phải kéo xuống, bạn có thể đeo sai cách hoặc chọn kiểu không phù hợp. Khi đó, khả năng bảo vệ cũng có thể bị ảnh hưởng vì khẩu trang không được giữ đúng vị trí.

Hãy thử đeo khẩu trang trong thời gian ngắn ở nhà trước khi sử dụng cả ngày. Kiểm tra xem bạn có thể nói chuyện và thở thoải mái không, khẩu trang có trượt khi cử động không và quai có gây áp lực lên tai không. Nếu bạn phải vận động nhiều, có thể ưu tiên kiểu dáng giữ chắc trên mặt và chất liệu phù hợp với mức độ hoạt động. Trong thời tiết nóng, hãy mang theo khẩu trang dự phòng để thay khi khẩu trang bị ẩm do mồ hôi hoặc hơi thở.

Nếu cảm thấy khó thở bất thường, chóng mặt hoặc khó chịu rõ rệt khi đeo, hãy di chuyển đến nơi an toàn, tháo khẩu trang khi phù hợp và xử lý tình huống theo hướng dẫn y tế. Người có vấn đề hô hấp nên tham khảo ý kiến chuyên môn thay vì tự chọn loại khẩu trang có độ cản trở cao.

5. Đọc nhãn và kiểm tra chất lượng trước khi mua

Đừng chỉ dựa vào hình ảnh quảng cáo hoặc những cụm từ chung chung như “siêu lọc” hay “bảo vệ tối đa”. Hãy xem bao bì có thông tin về nhà sản xuất, chất liệu, hướng dẫn sử dụng, giới hạn sử dụng và tiêu chuẩn áp dụng hay không. Với khẩu trang dùng một lần, kiểm tra bao bì còn nguyên vẹn và sản phẩm sạch, không có mùi lạ hoặc dấu hiệu hư hỏng.

Nên mua tại nhà thuốc, cửa hàng uy tín hoặc nhà cung cấp có thông tin rõ ràng. Giá rẻ bất thường, bao bì thiếu thông tin hoặc quảng cáo cam kết quá mức là những lý do để thận trọng. Nếu khẩu trang được giới thiệu là thiết bị bảo hộ cho môi trường nghề nghiệp, hãy kiểm tra đúng tiêu chuẩn và yêu cầu của nơi làm việc, thay vì cho rằng mọi sản phẩm có hình dáng tương tự đều tương đương.

6. Sử dụng và bảo quản khẩu trang đúng cách

Trước khi đeo hoặc tháo khẩu trang, hãy vệ sinh tay. Cầm vào quai thay vì chạm nhiều vào mặt trước khẩu trang. Đặt khẩu trang sao cho che kín mũi, miệng và cằm; trong lúc đeo, hạn chế kéo xuống cằm rồi đeo trở lại vì mặt trong có thể tiếp xúc với da, tay hoặc bề mặt không sạch.

Khẩu trang dùng một lần nên được thay khi bị ẩm, bẩn, rách hoặc sau thời gian sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Bỏ sản phẩm đã dùng vào thùng rác phù hợp và vệ sinh tay sau đó. Với khẩu trang vải, giặt thường xuyên theo hướng dẫn trên nhãn, phơi khô hoàn toàn rồi cất trong túi sạch. Không để khẩu trang đã dùng chung với đồ sạch trong túi hoặc balô.

Bạn cũng nên có một vài chiếc dự phòng, nhất là khi phải ra ngoài cả ngày. Cất khẩu trang sạch trong túi riêng, khô ráo; không để trực tiếp cạnh đồ ăn, vật dụng bẩn hoặc bề mặt thường xuyên tiếp xúc.

7. Những sai lầm nên tránh

Một sai lầm phổ biến là chỉ che miệng mà để hở mũi. Khẩu trang cần che cả mũi và miệng mới đúng chức năng. Đeo khẩu trang dưới cằm, để khẩu trang lỏng hoặc liên tục chạm tay vào mặt trước cũng làm giảm vệ sinh trong quá trình sử dụng.

Một số người dùng khẩu trang vải đã quá cũ, bị giãn hoặc rách vì nghĩ rằng chỉ cần giặt là có thể dùng tiếp. Hãy kiểm tra tình trạng sản phẩm sau mỗi lần giặt và thay mới nếu không còn vừa vặn hoặc nguyên vẹn. Ngược lại, cũng không nên chồng nhiều khẩu trang tùy tiện nếu cách đeo khiến bạn khó thở, tạo khe hở hoặc làm khẩu trang lệch khỏi vị trí. Hãy làm theo hướng dẫn của cơ quan y tế và nhà sản xuất cho từng loại sản phẩm.

Kết luận

Cách chọn khẩu trang phù hợp với nhu cầu hằng ngày bắt đầu từ việc hiểu rõ nơi bạn sẽ sử dụng, mức độ bảo vệ cần thiết và thời gian phải đeo. Hãy ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, vừa với khuôn mặt, che kín mũi–miệng–cằm và đủ thoải mái để bạn duy trì việc đeo đúng cách. Đồng thời, sử dụng khẩu trang đúng hướng dẫn, thay hoặc giặt khi cần và giữ vệ sinh tay.

Không có một loại khẩu trang duy nhất phù hợp với tất cả mọi người và mọi hoàn cảnh. Khi cân nhắc mục đích, độ vừa vặn, chất lượng và sự thoải mái, bạn sẽ dễ chọn được sản phẩm phù hợp hơn cho sinh hoạt thường ngày, đồng thời sử dụng sản phẩm một cách an toàn và hợp lý.