Mục lục
Những sai lầm thường gặp khi đeo khẩu trang và cách khắc phục
Khẩu trang là vật dụng quen thuộc giúp hạn chế tiếp xúc với bụi, giọt bắn và một số tác nhân gây bệnh trong không khí. Tuy nhiên, đeo khẩu trang không đúng cách có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ, thậm chí khiến người dùng chủ quan trước những nguy cơ vẫn còn hiện hữu. Một chiếc khẩu trang phù hợp chỉ phát huy tác dụng khi được sử dụng đúng, vừa vặn và thay mới vào thời điểm cần thiết.
Dưới đây là những sai lầm thường gặp khi đeo khẩu trang cùng cách khắc phục đơn giản mà bạn có thể áp dụng trong sinh hoạt hằng ngày.
1. Chỉ che miệng mà để hở mũi
Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất. Nhiều người kéo khẩu trang xuống dưới mũi vì cảm thấy dễ thở hơn, nhất là khi nói chuyện, đi bộ hoặc vận động. Tuy nhiên, mũi là một trong những đường hô hấp chính. Nếu mũi không được che chắn, khẩu trang không thể bảo vệ đầy đủ như dự định.
Đeo khẩu trang đúng cách nghĩa là che kín cả mũi, miệng và cằm. Phần viền trên cần ôm sát sống mũi, còn mép dưới nên phủ qua cằm để khẩu trang ít xê dịch khi bạn nói hoặc cử động. Nếu khẩu trang thường xuyên tuột khỏi mũi, hãy điều chỉnh thanh nẹp mũi, dây đeo hoặc chọn cỡ phù hợp hơn thay vì để mũi lộ ra ngoài.
2. Để khẩu trang quá lỏng hoặc quá chật
Khẩu trang quá lỏng thường tạo khoảng hở ở hai bên má, sống mũi hoặc dưới cằm. Không khí có thể đi qua các khe hở này thay vì được lọc qua lớp vật liệu của khẩu trang. Ngược lại, khẩu trang quá chật có thể gây đau tai, hằn da, khó chịu và khiến người dùng liên tục kéo chỉnh.
Hãy chọn khẩu trang có kích thước phù hợp với khuôn mặt. Khi đeo, kiểm tra xem các mép có nằm sát khuôn mặt không và khẩu trang có giữ được vị trí khi bạn quay đầu, nói chuyện hay cúi xuống không. Với khẩu trang có dây buộc, điều chỉnh độ dài vừa đủ để giữ chắc mà không kéo căng quá mức. Nếu đeo thường xuyên, nên ưu tiên thiết kế có nẹp mũi dễ uốn và quai đeo thoải mái.
3. Đeo ngược mặt trong và mặt ngoài
Một số loại khẩu trang có mặt trong và mặt ngoài khác nhau. Đeo ngược có thể làm giảm sự thoải mái, khiến mặt tiếp xúc với lớp không phù hợp hoặc làm khẩu trang không nằm đúng theo thiết kế. Với khẩu trang y tế dùng một lần, hãy quan sát hướng của các nếp gấp và thanh nẹp mũi. Thông thường, thanh nẹp được đặt ở phía trên để ôm sống mũi; mặt màu thường hướng ra ngoài, nhưng nên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất vì thiết kế sản phẩm có thể khác nhau.
Đối với khẩu trang vải, hãy kiểm tra nhãn hoặc hướng dẫn giặt và sử dụng. Nếu khẩu trang có lớp lọc tháo rời, cần đặt lớp lọc theo đúng chiều và đúng vị trí. Đừng chỉ dựa vào màu sắc để xác định mặt trong hay mặt ngoài nếu sản phẩm có hướng dẫn cụ thể.
4. Chạm tay vào mặt trước khẩu trang
Mặt ngoài của khẩu trang có thể dính bụi bẩn hoặc giọt bắn trong quá trình sử dụng. Vì vậy, việc liên tục chạm, kéo xuống cằm rồi kéo lên lại, hoặc vuốt mặt trước có thể làm bẩn tay và tạo cơ hội đưa chất bẩn lên mắt, mũi, miệng.
Khi cần chỉnh khẩu trang, hãy rửa tay hoặc dùng dung dịch vệ sinh tay trước nếu có thể, sau đó cầm vào dây đeo hoặc mép bên. Tránh túm trực tiếp vào phần che mũi và miệng. Nếu khẩu trang bị lệch, bẩn, ẩm hoặc hư hỏng, hãy thay bằng chiếc mới thay vì cố gắng chỉnh sửa nhiều lần.
5. Kéo khẩu trang xuống cằm khi ăn uống hoặc nói chuyện
Nhiều người kéo khẩu trang xuống cằm để trò chuyện, nghe điện thoại hoặc nghỉ ngơi, rồi lại kéo lên khi cần. Cách làm này khiến mặt trong của khẩu trang có thể tiếp xúc với da, cổ, quần áo hoặc bề mặt không sạch. Khi kéo khẩu trang lên lại, phần tiếp xúc với mũi và miệng có thể đã bị bẩn.
Nếu cần ăn uống hoặc tháo khẩu trang trong thời gian ngắn, hãy tháo bằng cách cầm vào dây đeo. Bảo quản khẩu trang sạch trong túi hoặc hộp khô, riêng biệt; không đặt trực tiếp lên bàn, ghế hay bề mặt công cộng. Khi đeo lại, cần vệ sinh tay và kiểm tra khẩu trang còn sạch, khô, nguyên vẹn hay không. Với khẩu trang dùng một lần đã ẩm bẩn hoặc đã qua thời gian sử dụng phù hợp, nên bỏ đi thay vì cất để dùng tiếp.
6. Dùng lại khẩu trang dùng một lần
Khẩu trang dùng một lần được thiết kế để sử dụng trong khoảng thời gian và điều kiện nhất định, không phải để giặt và tái sử dụng nhiều lần. Khi bị ẩm do hơi thở, dính bẩn, biến dạng hoặc khó thở hơn bình thường, khẩu trang có thể không còn phù hợp để tiếp tục sử dụng.
Không nên giặt khẩu trang y tế dùng một lần bằng xà phòng, phơi nắng để “khử khuẩn” hay xịt cồn lên bề mặt. Các cách này có thể làm ảnh hưởng đến cấu trúc vật liệu lọc. Hãy làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và thay khẩu trang khi cần. Riêng khẩu trang vải có thể giặt nếu nhãn hướng dẫn cho phép; cần giặt thường xuyên, phơi khô hoàn toàn và kiểm tra xem vải có bị mỏng, rách hoặc mất dáng hay không.
7. Đeo khẩu trang vải nhưng không vệ sinh định kỳ
Khẩu trang vải có thể tái sử dụng, nhưng không có nghĩa là có thể dùng mãi mà không giặt. Sau một ngày sử dụng, khẩu trang có thể tích tụ mồ hôi, dầu trên da, bụi bẩn và mùi. Đeo lại khẩu trang chưa được làm sạch dễ gây khó chịu, kích ứng da và làm giảm vệ sinh cá nhân.
Hãy giặt khẩu trang vải theo hướng dẫn sản phẩm, dùng chất giặt phù hợp và phơi khô hoàn toàn trước khi sử dụng lại. Không cất khẩu trang còn ẩm trong túi kín vì môi trường ẩm có thể làm tăng mùi khó chịu. Nếu khẩu trang bị rách, giãn dây, mất độ ôm khít hoặc chất liệu xuống cấp, nên thay mới.
8. Cho rằng cứ có khẩu trang là đủ
Khẩu trang là một biện pháp hỗ trợ, không phải lớp bảo vệ duy nhất. Đeo khẩu trang không đúng loại hoặc trong môi trường không phù hợp không thể thay thế việc vệ sinh tay, che miệng khi ho, giữ khoảng cách khi cần thiết và thông thoáng không gian. Một số người cũng có thể nghĩ rằng khẩu trang cho phép họ bỏ qua mọi biện pháp phòng ngừa khác.
Hãy xem khẩu trang là một phần trong thói quen vệ sinh tổng thể. Rửa tay sau khi tiếp xúc với bề mặt công cộng, tránh đưa tay lên mặt, vệ sinh đồ dùng thường xuyên và ở nhà khi không khỏe là những hành động hữu ích. Khi ở nơi đông người hoặc môi trường có nhiều bụi, hãy cân nhắc loại khẩu trang phù hợp với mục đích sử dụng và làm theo hướng dẫn đi kèm.
9. Không kiểm tra khẩu trang trước khi đeo
Một chiếc khẩu trang bị rách, thủng, bẩn, ẩm hoặc có dây đeo sắp đứt có thể không còn che chắn ổn định. Dù đang vội, bạn vẫn nên dành vài giây kiểm tra khẩu trang trước khi sử dụng. Với khẩu trang đóng gói riêng, đảm bảo bao bì còn nguyên vẹn. Với khẩu trang vải, kiểm tra đường may, quai đeo và lớp vải.
Nếu phát hiện khẩu trang có dấu hiệu hư hỏng, hãy thay chiếc khác. Không nên dùng băng keo, ghim hoặc các vật liệu tự chế để vá phần tiếp xúc với mũi và miệng. Những cách sửa tạm có thể làm khẩu trang khó ôm khít hoặc gây bất tiện khi thở.
10. Chọn khẩu trang không phù hợp với nhu cầu
Không phải loại khẩu trang nào cũng phù hợp cho mọi hoạt động. Khẩu trang dùng trong sinh hoạt hằng ngày, khẩu trang vải và các loại khẩu trang chuyên dụng có thể có cấu tạo, mục đích sử dụng và cách bảo quản khác nhau. Chọn theo màu sắc, giá rẻ hoặc quảng cáo mà không xem thông tin sản phẩm có thể dẫn đến kỳ vọng sai.
Trước khi mua, hãy đọc hướng dẫn, kiểm tra kích thước, chất liệu, cách đeo và các khuyến nghị sử dụng. Nếu dùng trong môi trường đặc thù hoặc cần mức bảo vệ cụ thể, hãy tham khảo hướng dẫn của cơ quan y tế hoặc chuyên gia có chuyên môn. Đặc biệt, trẻ em cần loại khẩu trang vừa khuôn mặt; khẩu trang người lớn quá rộng sẽ dễ tạo khe hở và tuột khi hoạt động.
Cách đeo và tháo khẩu trang đúng cách
Trước khi đeo, vệ sinh tay và kiểm tra khẩu trang sạch, khô, không bị hỏng. Cầm vào dây đeo, đặt khẩu trang lên mặt sao cho che kín mũi, miệng và cằm. Điều chỉnh nẹp mũi để ôm sát sống mũi, sau đó kiểm tra các khe hở quanh hai bên má. Trong quá trình sử dụng, hạn chế chạm vào mặt trước và không kéo khẩu trang xuống cằm.
Khi tháo, cầm vào dây đeo để đưa khẩu trang ra khỏi mặt, tránh chạm vào mặt ngoài. Bỏ khẩu trang dùng một lần vào thùng rác phù hợp; nếu là khẩu trang vải, cho vào nơi riêng để giặt. Sau cùng, vệ sinh tay. Những bước này rất đơn giản nhưng giúp hạn chế việc làm bẩn tay và các bề mặt xung quanh.
Nếu bạn đang tìm khẩu trang để sử dụng hằng ngày, hãy chọn sản phẩm phù hợp với kích thước khuôn mặt và mục đích sử dụng, đồng thời kiểm tra thông tin và hướng dẫn từ nơi bán. Bạn có thể tham khảo lựa chọn tại Shopee N99.
Tóm lại, những lỗi như chỉ che miệng, đeo khẩu trang lỏng, chạm vào mặt trước, dùng lại khẩu trang dùng một lần hoặc bỏ qua việc vệ sinh khẩu trang vải đều có thể làm giảm hiệu quả sử dụng. Điều quan trọng không chỉ là có đeo khẩu trang hay không, mà còn là đeo đúng cách, chọn đúng loại và thay hoặc vệ sinh đúng lúc. Hình thành thói quen kiểm tra khẩu trang trước khi ra ngoài sẽ giúp bạn sử dụng vật dụng này an toàn và thoải mái hơn.
