Mục lục
Đeo găng tay đúng cách rất quan trọng, nhưng tháo găng an toàn cũng không kém phần cần thiết. Trong lúc sử dụng, mặt ngoài của găng có thể đã tiếp xúc với vi khuẩn, hóa chất, dịch cơ thể hoặc các chất bẩn khác. Nếu lột găng vội vàng, chạm vào mặt ngoài rồi đưa tay lên mặt, điện thoại hay tay nắm cửa, bạn có thể vô tình làm lây nhiễm bẩn sang những nơi tưởng như sạch sẽ.
Tháo găng đúng kỹ thuật giúp hạn chế nguy cơ đó, đồng thời bảo vệ đôi tay khỏi những tác nhân có thể gây kích ứng hoặc lây bệnh. Dù bạn đang sử dụng găng trong cơ sở y tế, khi chế biến thực phẩm, vệ sinh nhà cửa hay làm việc với hóa chất, hãy dành vài giây để thực hiện đúng các bước dưới đây.
Vì sao tháo găng tay có thể làm lây nhiễm bẩn?
Găng tay tạo thành một lớp ngăn cách giữa bàn tay và môi trường, nhưng lớp ngăn cách ấy chỉ phát huy tác dụng khi được sử dụng đúng. Trong quá trình làm việc, mặt ngoài găng có thể dính vi sinh vật, máu, dịch tiết, dầu mỡ, chất tẩy rửa hoặc hóa chất. Nếu dùng tay trần nắm vào mặt ngoài khi tháo, những chất này có thể truyền trực tiếp lên da.
Một sai lầm phổ biến là nghĩ rằng chỉ cần kéo mạnh găng khỏi đầu ngón tay là xong. Cách đó dễ làm găng bật ra, bắn giọt nhỏ hoặc lộn mặt bẩn ra ngoài. Một số người còn chạm vào điện thoại, vòi nước hoặc tay nắm cửa khi vẫn đang đeo găng, rồi tháo găng mà không rửa tay. Trong tình huống đó, đồ vật có thể đã bị nhiễm bẩn trước cả khi găng được tháo ra.
Cần nhớ rằng găng tay không thay thế việc vệ sinh tay. Sau khi tháo găng, hãy rửa tay bằng xà phòng và nước hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay phù hợp. Đây là bước cần thiết, kể cả khi găng không bị rách và bàn tay trông có vẻ sạch.
Chuẩn bị trước khi tháo găng
Trước hết, hãy xác định nơi cần vứt găng. Nếu găng đã dùng trong môi trường y tế hoặc tiếp xúc với chất có nguy cơ lây nhiễm, hãy bỏ vào thùng chứa chất thải theo quy định tại nơi làm việc. Găng dùng một lần thông thường nên được bỏ đúng vào thùng rác phù hợp, không đặt tạm lên bàn hoặc bồn rửa.
Nếu có thể, đứng ở khu vực ít người qua lại và tránh chạm vào quần áo, tóc hay các bề mặt xung quanh. Khi làm việc với hóa chất, hãy tuân theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm và quy trình an toàn của cơ sở. Một số hóa chất có thể thấm qua vật liệu găng hoặc tiếp tục gây hại nếu dính lên da; khi đó, cần thực hiện thêm hướng dẫn xử lý riêng, không chỉ làm theo cách tháo găng thông thường.
Không nên rửa hoặc tái sử dụng găng được thiết kế dùng một lần. Việc rửa có thể làm giảm khả năng bảo vệ, còn một lỗ thủng nhỏ đôi khi khó nhận ra bằng mắt thường. Găng tái sử dụng phải được làm sạch, khử khuẩn và bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Cách tháo găng tay dùng một lần an toàn
Một kỹ thuật thường được hướng dẫn là tháo chiếc găng thứ nhất bằng cách kẹp mặt ngoài, sau đó dùng tay đã tháo găng để lộn chiếc thứ hai từ mặt trong. Thực hiện chậm rãi, tránh để da tay trần chạm vào bề mặt bên ngoài của găng.
Bước 1: Kẹp mặt ngoài của chiếc găng thứ nhất.
Dùng ngón cái và ngón trỏ của bàn tay còn đeo găng nắm vào mặt ngoài chiếc găng kia, ở gần cổ tay nhưng không chạm vào da. Không kéo từ đầu ngón tay và không giật mạnh. Mục tiêu là bắt đầu lộn găng từ cổ tay xuống các ngón.
Bước 2: Lột găng ra khỏi bàn tay.
Kéo chiếc găng xuống phía các đầu ngón tay, từ từ lộn mặt trong ra ngoài. Khi găng tuột khỏi tay, giữ nó trong lòng bàn tay vẫn còn đeo găng. Như vậy, mặt bẩn của chiếc găng thứ nhất được cuộn vào bên trong, hạn chế tiếp xúc với môi trường.
Bước 3: Luồn ngón tay trần vào mặt trong cổ tay chiếc găng còn lại.
Đưa một hoặc hai ngón tay của bàn tay đã tháo găng vào bên dưới phần cổ tay của chiếc găng thứ hai. Chỉ chạm vào mặt trong của găng, không để ngón tay trần chạm vào bề mặt ngoài.
Bước 4: Lột chiếc găng thứ hai.
Kéo găng xuống và lộn từ trong ra ngoài. Khi găng được tháo hoàn toàn, chiếc găng thứ nhất sẽ nằm cuộn bên trong chiếc thứ hai. Cầm găng ở phần mặt sạch bên trong nếu có thể, rồi bỏ ngay vào thùng rác phù hợp.
Bước 5: Vệ sinh tay.
Sau khi bỏ găng, rửa tay bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây, chà kỹ lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón và đầu ngón. Nếu không có nước sạch, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay phù hợp, theo hướng dẫn trên sản phẩm. Nếu tay dính bẩn nhìn thấy được hoặc dính hóa chất, hãy làm theo quy trình rửa và xử lý chuyên biệt.
Những lỗi thường gặp khi tháo găng
Kéo găng bằng cách nắm vào đầu ngón tay. Cách này có thể khiến găng bật ra, làm chất bẩn văng lên tay hoặc xung quanh. Hãy tháo từ phần cổ tay và lộn găng từ từ.
Chạm tay trần vào mặt ngoài găng. Đây là lỗi dễ mắc nhất khi luồn tay vào găng còn lại. Chỉ đưa ngón tay vào dưới mép cổ tay để chạm vào mặt trong của găng.
Vứt găng rồi bỏ qua bước rửa tay. Găng có thể bị thủng, rách hoặc bị bẩn ở cổ tay trong lúc sử dụng. Vì vậy, vệ sinh tay sau khi tháo găng vẫn là việc cần làm.
Đeo cùng một đôi găng cho nhiều công việc. Găng dùng trong một thao tác có thể mang chất bẩn sang thao tác tiếp theo. Hãy thay găng khi chuyển từ việc bẩn sang việc sạch, giữa các công đoạn theo quy trình, hoặc ngay khi găng rách, thủng hay nhiễm bẩn rõ rệt.
Dùng găng như thể chúng có thể bảo vệ mọi tình huống. Mỗi loại găng được làm từ vật liệu khác nhau và có giới hạn sử dụng riêng. Găng dùng để chế biến thực phẩm không nhất thiết phù hợp với hóa chất, còn găng y tế không mặc nhiên chống được mọi dung môi. Hãy chọn loại găng đúng với công việc và đọc hướng dẫn của nhà sản xuất.
Găng tái sử dụng và các tình huống đặc biệt
Với găng cao su dày dùng để vệ sinh hoặc làm vườn, hãy kiểm tra hướng dẫn trên sản phẩm trước khi tháo và làm sạch. Nếu mặt ngoài có chất bẩn, tránh để bề mặt đó chạm vào da, quần áo hoặc khu vực sạch. Sau khi tháo, vệ sinh găng theo quy định, phơi khô hoàn toàn và cất riêng ở nơi sạch, thoáng. Thay găng nếu bị rách, nứt, giòn hoặc có dấu hiệu xuống cấp.
Khi găng dính hóa chất nguy hiểm, không tự ý rửa, chạm hoặc tiếp tục sử dụng nếu bạn chưa biết cách xử lý. Hãy xem nhãn cảnh báo, bảng dữ liệu an toàn hóa chất và quy trình tại nơi làm việc. Một số chất cần có phương pháp tháo găng cụ thể để tránh làm hóa chất bắn lên da.
Trong môi trường y tế, nhân viên cần tuân thủ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn của cơ sở và hướng dẫn chuyên môn hiện hành. Quy trình có thể khác nhau tùy loại găng, loại thao tác và các trang bị bảo hộ khác đang sử dụng. Nếu có nghi ngờ găng đã rách hoặc da đã tiếp xúc với chất nguy cơ, hãy báo cho người phụ trách và thực hiện quy trình xử lý phơi nhiễm phù hợp.
Biến thao tác an toàn thành thói quen
Tháo găng đúng cách không khó, nhưng cần thực hiện có chủ ý: chuẩn bị thùng rác, lộn từng chiếc găng từ cổ tay, tránh chạm mặt ngoài bằng tay trần và vệ sinh tay sau đó. Đừng để sự quen thuộc khiến bạn làm qua loa, bởi một thao tác vội có thể làm mất tác dụng của lớp bảo vệ mà găng đã tạo ra.
Hãy tập kỹ thuật tháo găng khi tay sạch để quen với động tác, đồng thời hướng dẫn người thân hoặc đồng nghiệp thực hiện theo quy trình phù hợp. Chọn đúng loại găng cho công việc, thay găng khi cần và không xem găng như một phương án thay thế cho việc rửa tay. Khi những nguyên tắc này trở thành thói quen, bạn sẽ bảo vệ bản thân và giảm nguy cơ đưa chất bẩn sang người khác hoặc các bề mặt xung quanh.
